Gender tengligi

Ягона миллий меҳнат тизимига киритилган маълумотлар таҳлили рақамларда
 



СИЁҲРАНГ ТАСМА – ОИЛАДАГИ ЗЎРАВОНЛИК БЕЛГИСИ


Кўпгина давлатларда оилавий зўравонлик жабрланувчиларига аноним ҳолда ёрдам сўраб мурожаат қилишга ёрдам берадиган лойиҳа йўлга қўйилган. Сиёҳранг тасма дунёда оилавий зўравонликнинг рамзига айланди, шунинг учун “Ишонч телефон”лари учун махфий сўзлар қуйидагича бўлиши мумкин: “Менинг буюртмамга сиёҳранг тасмани ҳам қўшинг” ёки “Мен буюртма бергандим, унга сиёҳранг тасма қўшишни илтимос қилгандим”. Оператор аёл бу белгилар орқали ким ёрдам сўраб мурожаат қилаётганини тушунади ва дарҳол хабарни зўравонликка қарши курашаётган марказларга юборади.


Бундай схемалар кўпгина хорижий давлатларда – баъзиларида ҳатто давлат даражасида ҳам ишлайди. Масалан, Испанияда ҳаттоки ёрдам сўраб дорихоналарга мурожаат қилиш мумкин: бунинг учун сотувчидан “19 рақамли ниқоб борми?” деб сўраш керак. Бу махфий сўз бўлиб, уни эшитган фармацевт дарҳол ҳуқуқ-тартибот органлари билан боғланиб, хабарни етказади. Худди шундай тизим Франция, Германия, Италия, Норвегия ва Аргентинада мавжуд. 2020 йил 1 июндан Россияда ҳам худди шундай схема ишга туширилди.

«Оқ лента» хотин-қизларга нисбатан зўравонликка қарши кураш рамзи.

 

 

Сўнгги йигирма йил ичида оқ лента тинч фуқаролик фаоллиги, тоза юрак, бағрикенглик ва зўравонлик ҳамда адолатсизликка қарши кураш рамзига айланди.

Оқ лента кампанияси (White Ribbon Campaign) — бу 1989 йил 6 декабрда Монреалдаги Политехника мактабида оммавий анти-феминистик қирғин уюштириб, 14 нафар аёлнинг умрига зомин бўлган Марк Лепиннинг қилмишидан кейин пайдо бўлган канадалик эркаклар ҳаракатидир. Бу ҳаракат бугунги кунда ҳар йили кўплаб давлатлар қўшиладиган халқаро ташаббусга айланган.

Акция рамзи – оқ лента ҳисобланади. Уни боғлаб олган шахс шу тариқа ҳеч қачон зўравонлик қилмаслик, хотин-қизларга нисбатан зўравонлик фактларини оқламаслик ёки бу ҳақида жим турмаслик мажбуриятини ўзига олади.


 

 

 

 

ЮРИСТ МАСЛАҲАТИ: БЕМОРНИНГ ҚАНДАЙ ҲУҚУҚЛАРИ БОР?

– Яқинда тобим қочиб, 10 кун шифохонада даволандим. Шунда беморнинг ҳам қонуний ҳақ-ҳуқуқларга эга экани ҳақида эшитиб қолдим. Суриштирсам, мен каби кўпчилик бу ҳақида билмас экан. Агар имкони бўлса, шулар тўғрисида батафсил маълумот берсангиз.

– Ҳақиқатан ҳам, “Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг “Беморнинг ҳуқуқлари” деб номланган 24-моддасида бу тўғрисида батафсил баён этилган. Унга кўра, тиббий ёрдам сўраб мурожаат қилган ва тиббий ёрдам олаётган бемор қуйидаги ҳуқуқларга эга:

https://telegra.ph/YURIST-MASLA%D2%B2ATI-BEMORNING-%D2%9AANDAJ-%D2%B2U%D2%9AU%D2%9ALARI-BOR-05-18

 
 
 
Мамлакатимизда ҳар бир фуқаронинг соғлиғини сақлаш бўйича тенг имкониятлар яратилган. Буни Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги қонунининг 27-моддасида ҳам кўриш мумкин. 
 
27-модда. Соғлиқни сақлаш соҳасида хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари
Давлат қуйидагиларни кафолатлайди: хотин-қизлар ва эркакларнинг соғлиқни сақлаш соҳасидаги ўз ҳуқуқларини амалга оширишга, шу жумладан малакали тиббий хизмат кўрсатилишига, қулай тиббий хизматлардан фойдаланишга, оилани режалаштиришга ва репродуктив саломатликни ҳимоя қилишга бўлган тенг имкониятларини;
зарур бўлган ҳолларда, хотин-қизларнинг турли эҳтиёжларини ҳисобга олиб, айниқса, ҳомиладорлик, туғиш даврида ва туғишдан кейинги даврда хотин-қизларга бепул хизматлар кўрсатган, шунингдек ҳомиладорлик ва эмизиш даврида тегишли озиқ-овқат билан таъминлаган ҳолда, соғлиқни сақлаш соҳасидаги стратегия ва дастурларнинг амалга оширилишини;
тиббий таълим соҳасида репродуктив саломатликни мустаҳкамлашга, жинс бўйича бевосита ва билвосита камситишларнинг олдини олишга қаратилган ташаббусларни қабул қилишни;
соғлиқни сақлаш соҳасида хотин-қизлар ва эркаклар ўртасидаги тафовутларни ҳисобга олувчи илмий тадқиқотларни ривожлантиришга кўмаклашишни.
 

Гендер атамалари луғати: НЕГЛЕКТ.

 

Neglect ибораси асли инглизча бўлиб, ўзбек тилига ўгирилганида бепарволик, менсимаслик, совуққонлик, эътиборсизлик каби маъноларни англатади. Неглект – абьюзнинг пассив шакли бўлиб, инсон ўз қарамоғидаги шахс (катталар ёки бола)га нисбатан ўз масъулиятидан воз кечиши ҳамда ҳаракатсизлик оқибатида ёрдам бермаслик билан зарар етказиш ва азоб-уқубатларни келтириб чиқарадиган шаклдир.
Неглект бир киши бошқасига боғлиқ бўлган, унинг эътиборига, қўллаб-қувватлашига ёки кундалик ҳаракатга муҳтож бўлган ҳолатларда юзага келади.

Қарам инсонга нисбатан пассив зўравонликни амалга оширадиган шахс эса неглектер деб аталади. Бу ҳар ким бўлиши мумкин: энага, тарбиячи, васийлар, эр ёки хотин, баъзида эса ҳатто ота-оналар ёки кекса ота-оналарга ғамхўрлик қилаётган болалар...
Қизиғи шундаки, аксарият ҳолларда неглектер ўзининг ҳақ эканига амин бўлади. У жабрланувчини бутунлай эътиборсиз қолдириши мумкин, аммо шу билан бирга, ўз дўстларига шикоят қилиб, унга ғамхўрлик қилишдан чарчаганини айтади.

 

 Батафсил ➡️ https://telegra.ph/Gender-atamalari-lu%D2%93ati-NEGLEKT-04-27

Мамлакатимизда сўнгги йилларда аёлларнинг давлат бошқарув органларида юқори лавозимларни эгаллаш борасидаги улушлари ортмоқда. Зеро, Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги қонуннинг 17-моддасида бу қуйидагича белгилаб қўйилган:

17-модда. Давлат хизматидаги лавозимларни эгаллаш учун танловларда хотин-қизлар ва эркакларнинг тенг равишда иштирок этиши.

 

Давлат хизматидаги лавозимларни, шу жумладан раҳбарлик лавозимларини эгаллаш учун танловда хотин-қизлар ва эркакларнинг тенг равишда иштирок этиши таъминланиши керак.

Давлат органларининг кадрлар хизматлари зиммасига танлов комиссияларига нафақат танловда иштирок этаётган шахсларнинг маълумоти ва касбий тайёргарлиги тўғрисидаги маълумотларни, балки давлат хизматининг тегишли лавозимларида ишлаётган хотин-қизлар ва эркаклар сонининг нисбати тўғрисидаги маълумотларни ҳам тақдим этиш мажбурияти юклатилади.

Шунга ўхшаш маълумотлар хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятларни таъминлашга доир чора-тадбирлар кўриш учун давлат хизматчиларини аттестациядан ўтказиш, хизмат бўйича кўтариш масалаларини ҳал қилишда давлат органларининг кадрлар хизматлари томонидан тақдим этилади.

 

 

#инфографика

Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг Меҳнат органлари ходимларини малакасини ошириш Республика курсларида малака оширган Меҳнат органлари раҳбар ва ходимлари тўғрисида маълумот

 

 

 

"Аёллар етакчи лавозимларда: Тенгликка эришиш" мавзусидаги тадбир

 

 

 

“Aёлларни ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий соҳалардаги мавқеини кучайтириш” мавзусида давра суҳбати ўтказилди

 

 

“Aёлларни ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий соҳалардаги мавқеини кучайтириш” мавзусида давра суҳбати ўтказилди

Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳрида Ўзбекистон Республикасининг Хотин-қизлар гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича Комиссияси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлис Сенати Хотин-қизлар ва гендер тенглик масалалари қўмитаси,ЕХҲТнинг Ўзбекистондаги лойиҳалари координатори ҳамкорлигида “Aёлларни ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий соҳалардаги мавқеини кучайтириш” мавзусида давра суҳбати ўтказилди.

 

Унда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазири маслаҳатчиси Г.Исакова "Хотин-қизлар бандлигини таъминлаш, ташқи ва ички миграция таъсиридаги аёлларга замонавий-ижтимоий хизматларни ташкил этиш борасидаги масалаларни ҳал этиш бўйича олиб борилаётган ишлар" мавзусида маъруза билан иштирок этди.

 

«Гендер тенглик фаоли» миллий танлови бўйича ўрганишлар


 

              Ягона миллий меҳнат тизимига киритилган маълумотлар статистикаси 

 

16.11.2020 йил ҳолатига кўра

 

 

“Гендер тенглик фаоли” миллий танловида иштирок этинг ва қимматбаҳо совғаларни қўлга киритинг!
 
📣 Ўзбекистон Республикаси Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссияси ҳамда Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги билан ҳамкорликда “Гендер тенглик фаоли” миллий танлови ўтказилмоқда.
 
Танловнинг асосий номинациялари:
✅ «Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол вазирлик, давлат муассасаси ташкилот ва идоралар»;
✅ «Хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилган энг яхши ҳуқуқни муҳофаза қилиш органи»;
✅ «Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол ҳокимлик»; 
✅ «Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол ННТ»;
✅ «Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол тадбиркорлик субъекти».
 
Қўшимча номинациялар:
✅ «Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган энг яхши TV-дастур»;
✅ «Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган Интернетдаги энг яхши веб-сайт ёки портал»;
✅ «Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган энг яхши нашр»;
✅ «Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган энг яхши журналист».
 
✍️  Жорий йилнинг 1 ноябрнинг 20 санасига қадар  танловда иштирок этиш ниятини билдирган иштирокчилардан аризалар намунага мувофиқ қабул қилинади.
 (https://telegra.ph/Ariza-11-12)🔰 Ноябрь ойининг 21 санасидан 1 декабрга кунига қадар танлов иштирокчилари томонидан юборилган аризалар ва уларнинг иловаларидаги маълумотлар билан танишиб чиқилади. Жорий йилнинг 1-6 декабрь кунлари мобайнида танлов учун саралаб олинган аризалар ва материаллар жойларда чиқиб ўрганилади. Декабрь ойининг 3 декадасида танлов ғолиблари эълон қилинади.
 
🏆 Ғолибларни кўплаб қимматбаҳо совғалар кутмоқда.
 
❗️Унутманг, танловга аризалар 2020 йилнинг 1 ноябрдан 20  ноябрига қадар қабул қилинади. Аризалар почта орқали, genderfaoltanlovi@gmail.com  электрон манзилга юборилади.

 

Гендер тенгликни таъминлаш масалаларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди

 

 

 

 

Андижон вилояти Пахтаобод туман Аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказида томонидан 10 нафар ишсиз “Аёллар дафтари”га киритилган оилаларнинг меҳнатга лаёқатли хотин-қизлари ўртасида тадбиркорликни ривожлантириш, уларда бизнес ташкил қилишнинг инновацион билим ва кўникмаларни шакллантириш бўйича “Тадбиркор аёл” Ўзбекистон ишбилармон аёллар ассоциацияси Андижон бўлимида “Аёллар дафтари”га киритилган хотин-қизлар малакаси оширилди ҳамда уларга сертификатлар топширилди.

andijon3

andijon 4

andijon 1

 

 


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКAСИНИНГ ҚОНУНИ

ХОТИН-ҚИЗЛAР ВA ЭРКAКЛAР УЧУН ТЕНГ ҲУҚУҚ ҲAМДA ИМКОНИЯТЛAР КAФОЛAТЛAРИ ТЎҒРИСИДA

 

Мигрантларни қўллаб-қувватлаш масалаларига бағишланган давра суҳбати

2020 йилнинг 30 октябр куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг Хотин-қизлар ва гендер тенглик масалалари қўмитаси томонидан Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги билан ҳамкорликда давра суҳбати ўтказилди. Унда чет элда меҳнат қилаётган мигрантларни, айниқса ёшлар ва аёлларни қўллаб-қувватлаш масалалари муҳокама қилинди.

 

Таъкидланганидек, бугунги кунда меҳнат миграсияси глобал ривожланишнинг муҳим таркибий қисми ҳисобланади, шу билан бирга халқаро нуқтаи назаридан жиддий масала ҳамдир. БМТ маълумотларига кўра, сўнгги 50 йил ичида ўз мамлакатидан ташқарида яшовчи одамлар сони 3 баробар ошган.

 

Ўзбекистонда ҳам бу йўналишлардаги муносабатларни тартибга солиш, мавжуд муаммоларни ҳал қилиш борасида кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда. Жумладан, чет элда бўлиб турган хотин-қизларни, умуман меҳнат мигрантларнинг оила аъзоларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга муҳим масала сифатида қаралмоқда.

 

Ушбу йўналишда мамлакатимизда фаолият юритаётган тегишли тузилмалар томонидан ҳам фаол иш олиб бориляпти. Жумладан, Ташқи меҳнат миграсияси агентлиги томонидан CОВИД-19 тарқалиши сабабли хорижда қийин молиявий аҳволга тушиб қолган Ўзбекистон Республикаси фуқароларини ижтимоий ҳимоя қилиш бўйича Aгентликнинг birgamiz.com электрон платформасига келиб тушган меҳнат мигрантларининг мурожаатлари ўрганилди. Уларнинг 753 нафарига қонунда белгиланган тартибда халқаро пул ўтказма тизими орқали тегишли миқдорда моддий ёрдам йўналтирилди. Ваколатхоналар аралашуви билан меҳнат мигрантларининг иш берувчилардан ундирилмаган 378,0 минг AҚШ доллари миқдорида иш ҳақлари ундириб берилди.

 

Шунингдек, Сенатнинг Хотин-қизлар ва гендер тенглик масалалари қўмитаси томонидан фуқаролардан келиб тушаётган мурожаатлар асосида аёл мигрантларнинг муаммоларини ҳал қилишда яқиндан ёрдам берилмоқда. Жойларда миграсиядан қайтган аёллар билан алоҳида ишлаш тизими маҳаллий Кенгашлар билан биргаликда мониторинг қилиниши таъминланган. Aйниқса “темир дафтар” ва “аёллар дафтари”га киритилган опа-сингилларимиз билан олиб борилаётган ишлар устидан парламент назорати ўрнатилмоқда. Қолаверса, муаммога мутасаддилар ва кенг жамоатчилик эътиборини жалб қилиш мақсадида турли тадбирлар ўтказилмоқда.

Давра суҳбатида мазкур йўналишда ҳамкорликни кучайтиришга оид муҳим масалалар муҳокама қилинди. Бу борада турли таклифлар илгари сурилди.

 

"Гендер тенглик фаоли" миллий танлови

Республика Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссияси томонидан Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги билан ҳамкорликда “Гендер тенглик фаоли” миллий танлови ташкил этилмоқда.


Бугун танлов ишчи гурух аъзоларининг йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Олий Мажлис Сенати аъзолари, вазирлик ва идоралар, БМТ Aҳолишунослик жамғармаси, Халқаро меҳнат ташкилоти, БМТ Тараққиёт дастури каби халқаро ташкилотларнинг Ўзбекистондаги ваколатхоналари вакиллари иштирок этдилар.

 

Танлов қуйидаги асосий номинасиялар бўйича ўтказилади:

“Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол вазирлик/давлат муассасаси”;
“Хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилган энг яхши ҳуқуқни муҳофаза қилиш органи”;
“Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол ҳокимлик”;
“Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол ННТ”;
“Гендер тенгликни таъминлашда энг фаол тадбиркорлик фаолияти субъекти" ва

 

Қўшимча номинасиялар:


“Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган энг яхши ТВ-дастур”;
“Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган Интернетдаги энг яхши веб-сайт ёки портал”;
“Гендер тенгликни тарғиб қилишга қаратилган энг яхши нашр”.


Танловда иштирок этиш истагини билдирган ташкилот ва фуқаролар ўз аризаларига қуйидаги ҳужжатларни илова қиладилар:


талабгор ёки талабгорлар номидан ариза (ТимесНеwРоман, 14 пт шрифтида бир интервал билан ёзилади);
фаолиятининг эркин тарздаги таърифи;
газета ёки журналдаги мақолалар, видео ёки аудиоёзувлар, CД, миниДВ, ДВД, 15х20 см ўлчамдаги фотосуратлар;
ўз ташкилоти номидан қатнашиш ваколати берилган маълумотнома ёки хизмат гувоҳномаси нусхаси.


Танловга аризалар жорий йил 20 ноябрга қадар k.maksuda@ya.ru ва gender@senat.gov.uz электрон манзиллари орқали қабул қилинади.

“ГЕНДЕР ТЕНГЛИК ФAОЛИ” МИЛЛИЙ ТAНЛОВИ ИШЧИ ГУРУҲИНИНГ ЙИҒИЛИШИ

2020 йилнинг 29 октябр куни Ўзбекистон Республикаси Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссияси томонидан ташкил этилаётган “Гендер тенглик фаоли” миллий танлови тақдимотига бағишланган тадбир ўтказилди. Унда Олий Мажлис Сенати аъзолари, вазирлик ва идоралар, БМТ Aҳолишунослик жамғармаси, Халқаро меҳнат ташкилоти, БМТ Тараққиёт дастури каби халқаро ташкилотларнинг Ўзбекистондаги ваколатхоналари вакиллари иштирок этдилар.

Миллий танловни ўтказишдан кўзланган мақсад – мамлакатимизда гендер тенгликка эришиш масаласига кенг жамоатчилик эътиборини жалб этиш, бу йўналишда амалга оширилаётган ишларни сифат жиҳатдан янги босқичга олиб чиқишдан иборат.

Танловда жорий йил якунлари бўйича гендер тенгликни таъминлаш соҳасида юқори натижаларга эришган, ушбу йўналишда жамият ривожи учун ташаббус кўрсатаётган, хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, тегишли йўналишларда долзарб вазифаларни амалга ошираётган вазирликлар, идоралар, нодавлат нотижорат ташкилотлари иштирок этадилар.

 

фикр алмашиш: